034 361 09 20
12739657
Ochrona słuchu
Słuch dla naszego zdrowia jest ważny jak każdy inny zmysł. Człowiek nie tylko korzysta z "zasłyszanych" informacji, ale jest mocno od nich uzależniony. Głośny hałas przestawia cały organizm w stan alarmu: dawka adrenaliny, wzrost ciśnienia krwi i natychmiastowa próba lokalizacji źródła hałasu, czyli natychmiastowa mobilizacja całego organizmu. Nie dziwi więc fakt, że po 8 godzinach takiej, spowodowanej nadmiernym hałasem "mobilizacji" w pracy, pracownik czuje się zmęczony, poirytowany i rozdrażniony, a jego tolerancja na stres jest obniżona.
Gdy ucho człowieka zbyt długo wystawione jest na hałas o dużym natężeniu, komórki słuchowe najpierw tracą swoją elastyczność, a później obumierają. Kiedy określona grupa komórek obumiera, człowiek przestaje słyszeć tylko tę częstotliwość dźwięków, za którą komórki owe były odpowiedzialne. Nadal jednak słyszy tak szeroki zakres częstotliwości, że ta "niewielka strata" nie wpływa na ogólny odbiór bodźców. Taka uniwersalność słuchu jest również cechą bardzo niebezpieczną, gdyż nikt nie podejrzewa u siebie uszkodzenia lub utraty słuchu, skoro nadal słyszy, ponieważ czułość komórek słuchowych w pozostałych częstotliwościach najczęściej jest bardzo dobra. Dlatego bardzo ważną sprawą jest zapewnienie pracownikom odpowiedniej ochrony słuchu, jeśli zachodzi taka konieczność. W sytuacji, gdy poziom hałasu nadal przekracza dopuszczalne normy - należy bezwzględnie używać indywidualnych ochron słuchu. Ochronniki słuchu - nauszniki i zatyczki - są najprostszą metodą ochrony słuchu pracowników narażonych na pracę w głośnym środowisku.
Aby wybrać odpowiedni środek ochronny - zatyczki lub nauszniki - należy przeprowadzić badanie natężenia hałasu w miejscu pracy. Indywidualny dobór polega na dopasowaniu poziomu tłumienia do zmierzonego poziomu hałasu na stanowisku pracy.
Uszczelki (wkłady) do nauszników powinny być wymieniane przynajmniej raz w roku, gdyż materiał, z którego są wykonane, starzeje się i stopniowo twardnieje, co jest spowodowane głównie działaniem wydzielin skórnych. Stwardniałe wkłady zwiększają ryzyko "przedostawania się" dźwięków poprzez brak szczelności przy głowie, a co za tym idzie - drastycznego obniżenia zdolności tłumiących.
Podczas jednoczesnego stosowania okularów i nauszników ważne jest, aby uszczelki były miękkie i elastyczne oraz, by oprawki do okularów były cienkie i ściśle przylegające do głowy.
WARTOŚĆ GRANICZNA
Ochrona przed szkodliwym hałasem polega na usunięciu jego szkodliwej dawki. Podobnie jak w innych zagrożeniach, dla hałasu istnieje wartość graniczna, po przekroczeniu której hałas zaczyna być szkodliwy. Granica ta została ustalona na 85 dB. Jest to dopuszczalna dawka hałasu dla normalnego, 8-godzinnego dnia pracy. W przypadku codziennego przebywania w środowiskach, w których natężenie dźwięku przekracza ww. wartość, ochrona słuchu staje się koniecznością.
Kolejnym stawianym wymaganiem jest to, by maksymalna suma natężeń dźwięku nie przekraczała 115 dB (z wyjątkiem dźwięków tzw. impulsowych). Poza tym obowiązuje reguła, że dźwięk krótkotrwały, czyli impulsowy, nie może przekroczyć 140 dB.
Podstawowa zasada polega na tym, że osoba przebywająca w środowisku, w którym hałas przekracza którąś z powyższych wartości granicznych, jest narażona na szkodliwą dawkę hałasu i wówczas musi stosować środki ochrony słuchu.
Warto też zauważyć, że - w odróżnieniu od większości powszechnie używanych skal - natężenie dźwięku mierzy się nie w skali dziesiętnej, lecz w skali logarytmicznej. Oznacza to podwojenie natężenia dźwięku przy wzroście o każde 3 dB.
Należy w związku z tym pamiętać, że dopuszczalne przez 8 godzin dziennie 85 dB przy wzroście do np. 88 dB - dopuszcza już tylko 4 godziny dziennie, a przy hałasie o natężeniu 100 dB wolno nam przebywać tylko 10 minut bez ryzyka uszkodzenia słuchu.
Wybrane przykłady hałasu przekraczającego 85 dB
lotniska, silniki odrzutowe, miejsce pracy silników
kopalnie
wiertła pneumatyczne
maszyny stosowane w leśnictwie
ładowarki
przemysł betonowy
przemysł odzieżowy i włókienniczy
kuźnie
roboty drogowe
maszynownie okrętowe
młoty pneumatyczne
traktory
prasy (np. do blach)
ogólny hałas hal fabrycznych i warsztatów
narzędzia ręczne elektryczne
ODPOWIEDNIE STOSOWANIE OCHRONNIKÓW SŁUCHU
Głównym warunkiem spełnienia właściwej funkcji przez środek ochrony słuchu jest stosowanie go przez cały czas przebywania w hałasie. Dlatego też, oprócz właściwej ochrony, powinien być wygodny w użyciu.
Niewłaściwe użytkowanie ochron słuchów może być tragicznym w konsekwencjach błędem, mogącym doprowadzić do stałego kalectwa. Powszechny pogląd, że noszenie ochron słuchu przez 50% czasu pracy da taki sam spadek dawki hałasu, jest iluzoryczny.
Jeżeli przy natężeniu hałasu równym 100 dB przez cały czas nosimy nauszniki o tłumieniu 23 dB - obniżymy hałas do 77 dB, a więc do poziomu bezpiecznego dla naszego zdrowia. Jeśli jednak będziemy zdejmować nauszniki "tylko" na 3 minuty w ciągu każdej godziny, to przez 8 godzin pracy ograniczymy natężenie hałasu do 87,4 dB. Taki wynik oznacza w konsekwencji otrzymanie dawki hałasu niemal dwukrotnie przewyższającej dopuszczalne normy.
RODZAJE ŚRODKÓW OCHRONY SŁUCHU
Do środków ochrony słuchu zalicza się różnorodne nauszniki oraz zatyczki przeciwhałasowe.
1. Zatyczki do uszu
Zatyczki (wkładki przeciwhałasowe) wkładane są do zewnętrznego kanału słuchowego. Występują dwa warianty: zwykłe, pojedyncze zatyczki (najczęściej jednorazowego użytku) oraz zatyczki połączone łukiem lub sznurkiem (zwykle wielokrotnego użytku). Niektóre zatyczki Występują w różnych rozmiarach w celu lepszego dopasowania do ucha, a tym samym optymalnego uszczelnienia i zwiększenia komfortu użytkowania.
Zatyczki wykonane są z miękkich, szczelnych materiałów, jak np. silikon, wata mineralna, guma i inne tworzywa sztuczne. Dopasowywane są bezpośrednio przez użytkownika (ściskane) i w przewodzie słuchowym ulegają rozszerzeniu, szczelnie wypełniając kanał uszny.
2. Nauszniki tradycyjne
Występują w wielu wariantach: ze sprężyną dociskową zakładaną na głowę bądź na kark, do zamontowania na hełmie ochronnym. Nauszniki poprzez zróżnicowaną wielkość są dopasowane do różnych poziomów hałasu. Czasze nauszników, szczelnie obejmujące uszy, wykładane są miękkimi poduszeczkami. Wykonane są z tworzyw sztucznych (ABS, polipropylen, poliamid itd.).Tłumiąca wyściółka to najczęściej pianka z PCW lub poliuretanu.
3. Aktywne nauszniki
Wzmacniają dźwięki o niskim natężeniu. Wzmacnianie zmniejsza się stopniowo w miarę zbliżania się do poziomu 80 dB. Tuż przed poziomem 80 dB przechodzi w coraz silniejsze tłumienie sygnałów dźwiękowych, by przy 82 dB ekwiwalentny poziom dźwięku nie został przekroczony. Niektóre modele mają możliwość podłączenia do nich krótkofalówki i telefonu komórkowego.
4. Nauszniki z wmontowaną krótkofalówką
Umożliwiają prowadzenie rozmowy między dwoma lub więcej użytkownikami.
5. Nauszniki z wmontowanym odbiornikiem radiowym w zakresie FM
Zmniejszają u użytkowników poczucie odcięcia od świata. Istnieje możliwość jednoczesnego słuchania programu radiowego przy ograniczeniu szkodliwego hałasu.
EN352-1 Ochrona przed hałasem : pałąk
Prezentacja :
Niniejszy fragment normy odnosi się do ochronników słuchu i określa wymogi w zakresie budowy, projektowania i charakterystyki technicznej, metody badań, przepisów dotyczących znakowania, jak również informacji przeznaczonych dla użytkowników.
Norma ta nakazuje udostępnienie informacji odnoszących się do charakterystyki wytłumienia akustycznego ochronników słuchu mierzonego zgodnie z normą EN24869-1, oraz określa minimalny poziom wytłumienia niezbędnego do ustalenia zgodności tych informacji z niniejszą specyfikacją.
Ta część normy nie odnosi się ani do ochronników przeznaczonych do mocowania w hełmach lub będących elementem hełmu, ani do charakterystyk technicznych urządzeń elektronicznych, które mogą być wbudowane wewnątrz ochronników słuchu, ani też do ochronników podatnych na amplitudy.
Norma ta nie odnosi się do parametrów technicznych ochronników chroniących przed hałasem w stosunku do hałasu impulsyjnego.
EN352-2
Ochrona przed hałasem : wkładki przeciwhałasowe do uszu.
Prezentacja :
Niniejszy fragment normy odnosi się do wkładek przeciwhałasowych oraz określa wymagania w zakresie budowy, projektowania, właściwości, metod badań, przepisów odnoszących się do znakowania, jak również informacji przeznaczonych dla użytkownika.
Fragment ten nakazuje udostępnienie informacji odnośnie charakterystyki wytłumienia akustycznego wkładek przeciwhałasowych, mierzonych zgodnie z normą EN24869-1, i określa minimalny poziom wytłumienia niezbędny do ustalenia ich zgodności z niniejszą specyfikacją.
Ta część normy odnosi się do pojedynczych wkładek przeciwhałasowych formowanych wtryskowo i wkładek połączonych taśmą. Jednakże norma ta nie odnosi się do urządzeń elektronicznych, które mogłyby być wbudowane wewnątrz wkładek przeciwhałasowych, jak również nie odnosi się do wkładek czułych na amplitudy.
Norma ta nie odnosi się do właściwości osłon chroniących przed hałasem w odniesieniu do hałasu impulsowego.
EN352-3 Ochrona przed hałasem : pałąki montowane na nausznikach ochronnych dla przemysłu
Prezentacja :
Niniejszy fragment normy określa wymagania w zakresie budowy, projektowania, właściwości, metod badań, przepisów dotyczących znakowania ochronników słuchu, jak również określa informacje przeznaczone dla użytkownika, kiedy ochronniki te są montowane na hełmach ochronnych przeznaczonych do użytkowania w przemyśle.
Fragment ten nakazuje udostępnienie informacji odnośnie charakterystyki wytłumienia akustycznego ochronników słuchu, mierzonych zgodnie z normą EN24869-1 : 1992, i określa minimalny poziom wytłumienia niezbędny do ustalenia ich zgodności z niniejszą specyfikacją.